Kademeli emeklilik teklifi 26 Ekim 2026’da Meclis’e ulaştı. Teklifi iki grup başkanvekili, Sezai Temelli ile Gülistan Kılıç Koçyiğit, TBMM Başkanlığı’na verdi. Üç maddelik metin, süre ve prim koşulunu tamamlayıp yalnızca yaşı bekleyen çalışanlara dilekçeyle aylık bağlanmasını öneriyor. Teklif şu an yalnızca teklif: Resmi Gazete’de yok, uygulanmıyor.
Haberlerde anlatılan ile madde metninde yazılan arasında farklar var. Aşağıda bu farklar, teklifin dayandığı hukuki tartışma ve cevapsız kalan sorular ele alınıyor.
Teklif Tam Olarak Ne Öneriyor?
Birinci madde 5510 sayılı Kanun’a geçici madde 113 ekliyor. Kanun yayımlandığı gün geçerli olacak ve uygulama görevi Cumhurbaşkanı’nda. Asıl hüküm geçici madde 113’te: sigortalılığı 8/9/1999 sonrasına düşen ve eski kanunlar (506, 1479, 2925, 5434) çerçevesinde sürdürenler, aylığın süre ve prim koşulunu tamamlamış ama yaşça hakkı doğmamışsa, madde yürürlüğe girdikten sonra Kurum’a dilekçe verebilecek. Başvurunun ayrıntılarını Kurum çıkaracağı bir düzenlemeyle belirleyecek.
Gerekçe ile Madde Metni Birbirini Tutuyor mu?
| Konu | Gerekçede | Madde metninde |
|---|---|---|
| Yaş | Emeklilik yaşının sigortalılık başlangıcına göre kademeli yeniden belirlenmesi | Başvuran için yaş aranmıyor, kademe tablosu yok |
| Dönem | 8/9/1999 – 30/4/2008 aralığında ilk kez sigortalı olanlar | Yalnız başlangıç tarihi yazılı; bitiş tarihi ve “ilk defa” kaydı yok |
| Prim | Prim ve hizmet şartlarına dokunulmaması | “Gereken” koşul; hangi kanun maddesine göre olduğu belirtilmiyor |
| Mali etki | Hesaplanıp kamuoyuyla paylaşılması | Ayrı bir hüküm yok |
| Aylığın adı | Yaşlılık aylığı | Hem yaşlılık hem emekli aylığı ifadesi geçiyor |
İlk satır en dikkat çekeni. Gerekçe kademeli bir yaş düzeninden söz ediyor, metin ise yaşı başvuranlar için tümden kaldırıyor. İki ifade aynı sonuca götürmüyor: kademeli düzen bir sigortalıya “şu kadar yıl sonra” derken, metindeki hüküm yaş sorusunu hiç sormuyor.
Gerekçe Hangi Hukuki Tartışmayı Açıyor?
Gerekçe, yaş şartının 8 Eylül 1999’da 4447 sayılı Kanun’la getirildiğini, Anayasa Mahkemesi’nin ilgili hükümler hakkındaki iptal kararından sonra 2002’de 4759 sayılı Kanun’la geçiş koşullarının yeniden belirlendiğini ve 2023’te 7438 sayılı Kanun’la, girişi 8 Eylül 1999’dan önceye düşenler için yaş şartının kalktığını anlatıyor. İptal kararının künyesini vermiyor. Sonra şunu söylüyor: geçiş tarihi belirlemek meşru bir yasama aracı, ama bu tarihin birbirine yakın dosyalar arasında yarattığı fark eşitlik, ölçülülük ve sosyal devlet ilkeleriyle birlikte düşünülmeli.
Anayasa bakımından ilgili ilkeler şunlar: kanun önünde eşitlik (m.10), herkesin sosyal güvenlik hakkı (m.60) ve sosyal ve ekonomik hakların devletin mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirilmesi (m.65). Gerekçenin mali etkinin hesaplanmasını istemesi bu üçüncü ilkeyle bağlantılı okunabilir. Anayasa metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşılabilir. 1999-2008 arası girişlilerin yaş şartının hukuka aykırılığına ilişkin bir Yargıtay ya da Anayasa Mahkemesi kararı tespit edilemedi.
Bugünkü Kural Ne Diyor?
8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez 4/a’lı olanlar için geçici 9. madde kadında 58, erkekte 60 yaş ile 7000 gün prim arıyor. Bağ-Kur’lu ve kamu görevlisi sigortalılarda yaş ve prim farklı. 1999 öncesi girişliler için durum başka; EYT ve hizmet tespit davası konusunu EYT ve hizmet tespit davası şartları yazısı anlatıyor.
Cevapsız Kalan Üç Soru
- Metin yalnızca 8/9/1999 sonrasındaki sigortalılığa bakıyor. Çalışmaya 1999 öncesinde başlayıp ara verenler ve sonradan yeniden girenler kapsama girer mi?
- Üst sınır metne yazılmazsa 30 Nisan 2008 sonrası girişliler tartışmaya girer mi? Geçici 9. madde 30 Nisan 2008’e kadar ilk kez sigortalı sayılanları ayırdığından bu tarihi sınır olarak okumak gerekçeyle uyumlu, ama bunun metne yazılması belirsizliği ortadan kaldırırdı.
- “Gereken” prim gün sayısı geçici 9. maddedeki rakamlar mı, 28. maddedeki 7200 ve 9000 gün mü olacak? Metin buna cevap vermiyor.
Teklif Ne Zaman Kanunlaşabilir?
Bu sorunun cevabı yok. TBMM kayıtlarında 28 Ekim 2026’da teklife ait esas numarasına ulaşılamadı; komisyona havale edilip edilmediği de bilinmiyor. Kanun teklifleri komisyondan ve Genel Kurul’dan geçerken değişebiliyor ve hiç görüşülmeden kalabiliyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Teklif Kabul Edildi mi?
Hayır. Yalnızca Meclis Başkanlığı’na sunuldu. Yürürlüğe girmeden SGK bu teklife göre işlem yapamaz.
Bu Teklif EYT Düzenlemesinin Devamı mı?
Gerekçe teklifi EYT’nin kapsamadığı grup için hazırlanmış bir düzenleme olarak sunuyor. EYT’nin kapsamı, girişi 8 Eylül 1999’u geçmeyenlerdir. Yani teklif 1999 sonrası girişlilere yönelik, hukuken ayrı bir düzenleme.
Mahkemeden Yaş Şartsız Aylık İstenebilir mi?
Mevcut mevzuatta buna dayanak yok. Geçici 9. madde yaş şartını açıkça koyuyor ve bu şartın kaldırılması yönünde bir yargı kararı tespit edilemedi. Dava açmak ancak kayıt hatalarının düzeltilmesi gibi başka konularda anlamlı olabilir.
Bu Yazı Hukuki Görüş Yerine Geçer mi?
Hayır. Yazı 28 Ekim 2026 itibarıyla genel bilgi verir. Somut dosyada hizmet dökümü incelenmeden sonuç söylenemez. Bir avukata danışılabilir.
