EVLİLİK İZNİ KAÇ GÜN?

Evlilik izni kaç gün? Evlilik izni süreleri, özel sektör ve memur hakları sorularını dilekçe örnekleri ve Yargıtay kararlarıyla kapsamlı evlilik izni rehberimizi inceleyin.

Evlilik süreci, hayatın en heyecan verici ve bir o kadar da hazırlık gerektiren dönemlerinden biridir. Bu süreçte çalışanların en çok merak ettiği konuların başında ise yasal izin hakları gelmektedir. İş hukukunun temel taşlarından biri olan mazeret izinleri kapsamında değerlendirilen evlilik izni, hem özel sektör çalışanları hem de kamu personeli için farklı düzenlemelere tabidir. Bu makalemizde, “Evlilik izni kaç gün?”, “Düğün izni nasıl alınır?” ve “Evlilik nedeniyle işten ayrılma hakları nelerdir?” gibi soruları, güncel mevzuat ve Yargıtay kararları ışığında, ele alacağız.

EVLİLİK İZNİ NEDİR VE HUKUKİ DAYANAĞI NASILDIR?

Hukuk sistemimizde evlilik izni, bir çalışanın evlenmesi durumunda kendisine kanunla tanınan, ücretinde herhangi bir kesinti yapılmayan bir mazeret izni türüdür. Bu izin, çalışanların en mutlu günlerinde iş stresinden uzaklaşmalarını ve gerekli hazırlıklarını tamamlamalarını sağlayan anayasal bir sosyal hak niteliğindedir.

Evlilik izninin hukuki dayanağı, çalışanın statüsüne göre iki ana kanunda şekillenmektedir:

1. Özel Sektör Çalışanları (İşçiler) İçin: 4857 Sayılı İş Kanunu‘nun Ek 2. Maddesi.
2. Kamu Çalışanları (Memurlar) İçin: 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu‘nun 104. Maddesi.

Bu izinler mazeret izni kategorisinde yer aldığı için, iznin kullanılması çalışanın yıllık izin hakkından düşülmez ve bu süre boyunca çalışan sanki iş başındaymış gibi ücretini tam olarak alır.

ÖZEL SEKTÖRDE EVLİLİK İZNİ KAÇ GÜNDÜR?

Özel sektörde, yani 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi olarak bir iş sözleşmesiyle çalışan işçiler için yasal evlilik izni süresi en az 3 gündür. Kanunda belirtilen bu 3 günlük süre asgari bir süre olup, tarafların yaptığı bireysel iş sözleşmeleri veya sendikalı iş yerlerindeki Toplu İş Sözleşmeleri (TİS) ile bu sürenin artırılması mümkündür.

Örneğin, bazı büyük ölçekli şirketlerde veya sendikal hakların geniş olduğu kurumlarda bu süre 5, 7 hatta 8 güne kadar çıkabilmektedir. Nitekim Türk Hava Yolları Teknik A.Ş. ile Özçelik-İş Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi incelendiğinde, bu kurumda çalışan personelin evlenmesi halinde 8 takvim günü ücretli evlenme izni alabileceği görülmektedir. Ancak herhangi bir sözleşme maddesi bulunmayan standart durumlarda geçerli olan yasal süre 3 gündür.

ÖZEL SEKTÖRDE İZİN SÜRESİ HESAPLANIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

İş Kanunu kapsamında bu izin “gün” olarak tanımlanmıştır. Uygulamada bu süre genellikle takvim günü üzerinden hesaplanır. Eğer evlilik izniniz hafta sonuna (Cumartesi-Pazar) veya resmi bir tatile denk geliyorsa, bu günler izin süresinin içinde sayılır; yani izne ekstradan gün eklenmez. Dolayısıyla, Cuma günü başlayan bir evlilik izni, Pazar akşamı sona ermiş sayılır ve Pazartesi günü işbaşı yapılması gerekir.

MEMURLARDA EVLİLİK İZNİ VE KAMU SEKTÖRÜ HAKLARI

Kamu sektöründe, 657 sayılı kanuna tabi devlet memurları için evlilik izni hakları özel sektöre göre çok daha geniştir. Kanunun 104/B maddesi uyarınca, memura 7 gün evlilik izni verilmektedir.

Memurlar için bu iznin iki önemli avantajı daha bulunmaktadır:

• Çocuğun Evlenmesi Durumu: Memurlar sadece kendi evliliklerinde değil, çocuklarının evlenmesi durumunda da 7 günlük ücretli mazeret izni hakkına sahiptirler. Özel sektörde ise işçinin çocuğunun evlenmesi durumunda kanuni bir izin hakkı bulunmamaktadır.
• Süre Esnekliği: Memurlar için 7 günlük süre, talep üzerine nikahtan veya düğün tarihinden itibaren kesintisiz olarak kullandırılır.

DÜĞÜN İZNİ NE ZAMAN BAŞLAR VE NE ZAMAN KULLANILIR?

Evlilik izninin (halk arasındaki tabiriyle düğün izni) ne zaman başlayacağı konusu, hem memurlar hem de işçiler için sıklıkla tartışılan bir meseledir. Mevzuat bu konuda net bir tarih başlangıcı dayatmasa da bazı temel kurallar oturmuştur.

NİKAH MI DÜĞÜN MÜ ESAS ALINIR?

Genel kural olarak evlilik izni, mazeretin ortaya çıktığı andan itibaren, yani nikah tarihinden itibaren kullanılır. Ancak ülkemizdeki düğün ve nikah merasimlerinin farklı günlerde yapılması geleneği, uygulamada bazı esnekliklere yol açmıştır.

1. Memurlar İçin: Devlet Personel Başkanlığı’nın görüşüne göre, nikah ve düğünün farklı tarihlerde olması durumunda memurun tercihi de göz önünde bulundurularak, resmi nikah yahut düğün tarihinden itibaren izin kullandırılabilir.
2. İşçiler İçin: Özel sektörde iznin ne zaman başlayacağı genellikle işverenle varılan mutabakata bağlıdır. Çalışan, düğün hazırlıklarını veya balayı planlarını gerekçe göstererek iznini düğün tarihine yakın bir zaman diliminde kullanmayı talep edebilir.

Burada kritik olan husus şudur: Evlilik izni “geriye dönük” olarak kullanılamaz. Yani evlendikten aylar sonra “geçen yıl evlenmiştim, şimdi iznimi kullanmak istiyorum” demek hukuken mümkün değildir.

EVLİLİK İZNİ İÇİN BAŞVURU SÜRECİ VE DİLEKÇE ÖRNEĞİ

Bu haktan yararlanabilmek için iznin kendiliğinden başlamasını beklemek bir hatadır; mutlaka işverene veya ilgili birime yazılı başvuruda bulunulmalıdır.

BAŞVURUDA GEREKLİ BELGELER

İzin talebinde bulunurken mazeretinizi ispatlamanız istenebilir. Bu kapsamda şu belgelerden biri dilekçeye eklenmelidir:

• Belediyeden alınan nikah günü belgesi,
• Nikah davetiyesi,
• Evlilik gerçekleştikten sonra başvuruluyorsa evlilik cüzdanı fotokopisi.

ÖZEL SEKTÖR İŞÇİ EVLİLİK İZNİ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ

(Şirket Adı) İnsan Kaynakları Müdürlüğü’ne

Şirketinizin (Bölüm Adı) departmanında (Unvan) olarak çalışmaktayım. ../../2026 tarihinde gerçekleşecek olan nikah merasimim nedeniyle, 4857 sayılı İş Kanunu’nun Ek 2. maddesi uyarınca 3 günlük ücretli mazeret iznimi ../../2026 ile ../../2026 tarihleri arasında kullanmak istiyorum.

Gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim.

Ad Soyad: Tarih: İmza:

EVLİLİK İZNİ KULLANILMAZSA ÜCRETE DÖNÜŞÜR MÜ?

Yıllık ücretli izinlerden en büyük farkı buradadır. Yıllık izinler kullanılmadığında işten ayrılırken parası alınabilirken, evlilik izni kullanılmadığı takdirde ücrete dönüşmez. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına göre, evlilik izni bir mazeret iznidir ve mazeretin gerçekleştiği anda kullanılması esastır. Eğer işçi bu izni kullanmazsa, bu hakkından feragat etmiş sayılır ve işverenden “iznimi kullanmadım, parasını verin” gibi bir talepte bulunamaz.

KADIN İŞÇİLERİN EVLİLİK NEDENİYLE İŞTEN AYRILMA VE TAZMİNAT HAKKI

İş hukukumuzda kadın çalışanlara pozitif ayrımcılık sağlayan çok özel bir düzenleme bulunmaktadır: Evlilik nedeniyle istifa (fesih).

KIDEM TAZMİNATI ALMA ŞARTLARI

Bir kadın işçi, evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde iş sözleşmesini evlilik gerekçesiyle feshederse, kıdem tazminatına hak kazanır. Bu haktan yararlanmak için:

1. Resmi nikahın yapılmış olması,
2. Fesih bildiriminin nikah tarihinden itibaren 1 yıl içinde yazılı olarak yapılması,
3. İş yerinde en az 1 yıllık kıdeminin bulunması şarttır.

BAŞKA BİR İŞTE ÇALIŞMA DURUMU VE YARGITAY KARARI

İşverenlerin en çok itiraz ettiği konulardan biri, evlilik nedeniyle tazminatını alıp ayrılan kadının kısa süre sonra başka bir işe girmesidir. Ancak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (Esas No: 2012/10999, Karar No: 2014/16076) kararında net bir şekilde belirtmiştir ki: Kadın işçinin evlilik nedeniyle işten ayrıldıktan sonra başka bir işte çalışmaya başlaması tek başına hakkın kötüye kullanımı sayılamaz. Kadın işçi aile birliğini korumak amacıyla bu hakkı kullanabilir ve sonrasında ekonomik şartlar gereği tekrar çalışma hayatına atılabilir. Hakkın kötüye kullanılıp kullanılmadığı her somut olaya göre ayrı değerlendirilecektir.

Evlilik izni ve bu süreçteki haklarınız, sadece birkaç günlük tatilden ibaret değildir; aynı zamanda iş güvencenizi ve tazminat haklarınızı da ilgilendiren hukuki bir süreçtir. Özellikle kadın çalışanların evlilik nedeniyle istifa ederek kıdem tazminatı alma haklarında, 1 yıllık hak düşürücü süreye dikkat etmeleri hayati önem taşır. İşverenin bu izinleri kullandırmaması veya maaşınızdan kesinti yapması durumunda yasal yollara başvurmaktan çekinmemelisiniz.

Hukuki süreçlerinizde hak kaybına uğramamak ve tazminat alacaklarınızı eksiksiz tahsil edebilmek için bir iş hukuku avukatından profesyonel destek almanız her zaman yararınıza olacaktır.

SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

1. EVLİLİK İZNİ KAÇ GÜNDÜR?

Özel sektörde çalışanlar için 3 gün, devlet memurları için ise 7 gündür.

2. EVLİLİK İZNİ YILLIK İZİNDEN DÜŞÜLÜR MÜ?

Hayır, evlilik izni yıllık izinden bağımsız bir mazeret iznidir ve yıllık izin gün sayınızı azaltmaz.

3. HAFTA SONLARI İZNE DAHİL Mİ?

Evet, evlilik izni süreleri “iş günü” değil “gün” olarak kanunda yer aldığı için hafta sonları ve resmi tatiller de bu sürenin içinde sayılır.

4. İKİNCİ KEZ EVLENEN KİŞİ TEKRAR İZİN ALABİLİR Mİ?

Evet, her bir evlilik yeni bir mazeret doğurduğu için çalışan her evliliğinde bu izni kullanma hakkına sahiptir.

5. NİŞAN VEYA KINA GECESİ İÇİN İZİN HAKKI VAR MI?

Maalesef kanunda “nişan izni” veya “kına izni” gibi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu törenler için yıllık izin kullanılması veya işverenden ücretsiz izin talep edilmesi gerekir.

6. EVLİLİK İZNİ MAAŞTAN KESİLİR Mİ?

Hayır, bu ücretli bir izindir. Çalışan sanki işe gitmiş gibi o günlerin ücretini tam olarak alır.

7. İŞVEREN EVLİLİK İZNİ VERMEZSE NE OLUR?

Evlilik izni kullandırmak işverenin inisiyatifinde değil, kanuni zorunluluktur. İzin verilmemesi durumunda işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatını talep edebilir.

8. EVLİLİK İZNİ İÇİN 1 YIL ÇALIŞMA ŞARTI VAR MI?

Hayır, yıllık iznin aksine evlilik izni için kıdem şartı yoktur. İşe başladığınızın ertesi günü evlenseniz dahi bu izni kullanabilirsiniz.

9. MEMURLAR ÇOCUĞU EVLENDİĞİNDE KAÇ GÜN İZİN ALIR?

Memurlar, çocuklarının evlenmesi halinde de kendileri evlenmiş gibi 7 gün ücretli izin alabilirler.

10. EVLİLİK İZNİ PARÇA PARÇA KULLANILABİLİR Mİ?

Genel kural iznin kesintisiz olarak kullanılmasıdır; ancak işverenle anlaşılarak balayı dönemine kaydırılması veya bölünmesi tarafların rızasına bağlıdır.

11. BALAYI İÇİN EVLİLİK İZNİ YILLIK İZİNLE BİRLEŞTİRİLEBİLİR Mİ?

Evet, işverenin onayı olması şartıyla evlilik izninin bitiminde yıllık izin başlatılarak uzun bir balayı tatili planlanabilir.