BABALIK İZNİ KAÇ GÜN?

Babalık izni kaç gün olduğu, özel sektör ve memur hakları, maaş kesintisi, hesaplama yöntemleri ve Yargıtay kararları hakkında kapsamlı rehber. 2026 yılında babalık izni şartlarını ve tazminat haklarınızı uzman hukukçu gözüyle öğrenin.

Türkiye’de babalık izni, hem özel sektör çalışanları hem de kamu personeli olan babalara, çocuklarının doğumu veya evlat edinilmesi durumunda tanınan en temel ücretli izin haklarından biridir. Son yıllar itibarıyla babalık izni süresi, bu hakkın kullanım şartları ve yasal mazeret izinleri arasındaki yeri, çalışan babaların en çok merak ettiği konuların başında gelmektedir. Bu izin sayesinde babalar, doğum sonrasında eşlerine destek olma, aile bağlarını kuvvetlendirme ve yeni doğan bebekleriyle kaliteli zaman geçirme imkanına kavuşmaktadır. Hukuki açıdan babalık izni, iş hayatı ile özel hayat arasındaki dengenin korunmasına yardımcı olan sosyal bir haktır.

BABALIK İZNİ NEDİR VE HUKUKİ DAYANAĞI NELERDİR?

Babalık izni; eşi doğum yapan veya çocuk evlat edinen erkek çalışanların, yasal mevzuat çerçevesinde işlerinden ücretli olarak ayrılabilmelerini sağlayan bir mazeret izni türüdür. Bu hakkın temel amacı, babanın aile yaşantısına aktif katılımını artırmak ve doğum sonrası süreçte annenin üzerindeki yükü hafifletmektir. Türkiye’de babalık izninin hukuki dayanağını başta 4857 sayılı İş Kanunu ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK) olmak üzere, Türk Silahlı Kuvvetleri İzin Yönetmeliği ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar oluşturmaktadır.

2015 yılında 6645 sayılı Kanun ile yapılan köklü değişiklik öncesinde özel sektörde babalık izni konusunda net bir yasal düzenleme bulunmamaktaydı. Ancak yapılan düzenlemelerle bu hak yasal bir statüye kavuşturulmuş ve “mazeret izni” kategorisinde değerlendirilmeye başlanmıştır. Günümüzde babalık izni, işçinin veya memurun isteği üzerine verilen, kullandırılması zorunlu ve karşılığında herhangi bir ücret kesintisi yapılamayan bir haktır.

ÖZEL SEKTÖR ÇALIŞANLARI İÇİN BABALIK İZNİ KAÇ GÜN?

Özel sektörde çalışan ve 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi olan işçiler için babalık izni süresi kanunla net bir şekilde belirlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun Ek 2. maddesi uyarınca, eşi doğum yapan erkek işçiye 5 gün ücretli izin verilmektedir. Bu süre, işçinin talebiyle başlar ve doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren kullanılır.

Babalık izni ne kadar sorusunun cevabı, çalışanın statüsüne göre değişse de özel sektör için 5 günlük sınır kesindir ve işverenin bu süreyi kısaltma yetkisi bulunmamaktadır. Ancak işçi ile işveren arasında yapılan bireysel iş sözleşmeleri veya işyerinde uygulanan Toplu İş Sözleşmeleri (TİS) ile bu 5 günlük sürenin artırılması mümkündür. Kanunda belirtilen süreler asgari düzeydedir ve işçi lehine her zaman geliştirilebilir.

MEMURUN BABALIK İZNİ KAÇ GÜN? (657 SAYILI KANUN)

Kamu kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak görev yapan memurlar için babalık izni hakkı çok daha geniş bir süreyi kapsamaktadır. İlgili kanunun 104/B maddesi uyarınca, eşi doğum yapan erkek memura, isteği üzerine 10 gün babalık izni verilmektedir. Memurun babalık izni kaç gün sorusunun cevabı, 4/A kadrolu memurlar için 10 takvim günüdür.

Memurlarda bu izin hakkı da bir mazeret izni olarak düzenlenmiştir ve idarenin bu konuda takdir yetkisi bulunmamaktadır. Memur, eşinin doğum yaptığını belgelediği takdirde, idare bu izni makul bir süre içinde ve amacına uygun olarak kullandırmakla yükümlüdür. 657 sayılı Kanun kapsamında çalışanların bu hakları, aile kurumunun korunması ilkesi gereği anayasal bir güvence altındadır.

4/B SÖZLEŞMELİ PERSONEL VE ASKERİ PERSONEL BABALIK İZNİ

Kamu sektöründe sadece kadrolu memurlar değil, 4/B statüsünde çalışan sözleşmeli personel ve askeri personel de babalık izni hakkına sahiptir. 4/B sözleşmeli personel için babalık izni süresi, genellikle memurlarda olduğu gibi 10 gün olarak uygulanmaktadır. Ancak bu sürenin kesinleşmesi, personelin bağlı olduğu kurumun sözleşme hükümlerine ve özel mevzuatına göre küçük farklılıklar gösterebilir.

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yapan subay ve astsubaylar ile sözleşmeli erbaş ve erler için de babalık izni düzenlenmiştir. TSK İzin Yönetmeliği madde 11 uyarınca, eşi doğum yapan askeri personele, yıllık mazeret izinleri dışında isteği üzerine 10 güne kadar ücretli mazeret izni verilmektedir. Bu izin süreleri, askeri hizmetin gereklilikleri ve birliğin durumu göz önünde bulundurularak, doğum olayının gerçekleşmesini müteakip derhal kullandırılır.

BABALIK İZNİ HESAPLAMA: HAFTA SONU VE RESMİ TATİLLER DAHİL Mİ?

Babalık izni nasıl hesaplanır ve Babalık iznine cumartesi ve pazar dahil mi soruları, izin planlaması yapan babalar için hayati önem taşır. Hem İş Kanunu hem de Devlet Memurları Kanunu kapsamında düzenlenen babalık izinleri, “iş günü” üzerinden değil, “takvim günü” esasına göre hesaplanmaktadır. Bu durum, izin süresi içerisine denk gelen cumartesi, pazar, resmi tatil veya bayram günlerinin izin süresinden düşülmeyeceği, aksine bu günlerin de izin süresine dahil edileceği anlamına gelir.

Örneğin, Cuma günü 5 günlük babalık iznine ayrılan bir özel sektör çalışanı, cumartesi ve pazar günlerini de izinli geçirmiş sayılır ve izni Salı akşamı sona erer. Babalık izni resmi tatile denk gelirse ne olur sorusunun cevabı da aynıdır; resmi tatil izin süresini uzatmaz, tatil günü 5 veya 10 günlük toplam sürenin bir parçası olarak sayılır. Bu nedenle, babaların izin taleplerini oluştururken takvim günlerini dikkatli hesaplamaları önerilir.

BABALIK İZNİ NE ZAMAN BAŞLAR VE NE ZAMAN KULLANILIR?

Babalık izni ne zaman başlar konusu, yasal mevzuatta doğumun gerçekleştiği tarihle ilişkilendirilmiştir. Genel kural olarak babalık izni, çocuğun doğduğu gün başlar ve bu tarih iznin birinci günü olarak kabul edilir. Doğum gerçekleştiği anda işverenine veya idaresine bildirimde bulunan baba, iznini hemen kullanmaya başlayabilir.

Bazı durumlarda iznin ne zaman kullanılacağı konusunda esneklik aranmaktadır. Ancak hukuki görüşler ve Devlet Personel Başkanlığı’nın mütalaaları, bu iznin “olayın vuku bulduğu tarihten” itibaren kullanılması gerektiğini vurgulamaktadır. Yani doğumdan bir ay sonra babalık izni talep etmek, iznin veriliş amacı olan “anneye destek ve bebekle vakit geçirme” ruhuna aykırı kabul edilebilir ve işveren tarafından dürüstlük kuralı çerçevesinde reddedilebilir. Ancak idari sebeplerle veya memurun hizmetine duyulan zorunlu ihtiyaç nedeniyle iznin doğumdan hemen sonra kullanılamaması halinde, makul bir süre içinde (örneğin ilk 30 gün içinde) kullandırılması mümkündür.

BABALIK İZNİ MAAŞTAN KESİLİR Mİ?

En çok merak edilen konulardan biri de Babalık izni maaştan kesilir mi hususudur. Babalık izni, niteliği gereği “ücretli bir mazeret izni”dir. Bu izin süresi boyunca çalışanın maaşından, priminden veya diğer yasal hak edişlerinden herhangi bir kesinti yapılması söz konusu olamaz. İşçi veya memur, bu sürede fiilen çalışmasa dahi çalışmış gibi kabul edilir ve tüm mali haklarını tam olarak alır.

Babalık izni ücretini kim öder sorusuna gelince; özel sektörde bu ücret doğrudan işveren tarafından ödenir. Kamu sektöründe ise devlet, memurun aylığını kesintisiz olarak ödemeye devam eder. Ayrıca bu izin süresince çalışanın SGK primleri de ödenmeye devam eder ve bu süreler emeklilik hesabında çalışılmış gibi değerlendirilir. Yemek parası gibi yan haklar ise işyerinin uygulamasına göre, çalışılan güne bağlı olarak ödeniyorsa kesilebilir; ancak genel bir kural olarak temel maaş korunur.

EVLAT EDİNME DURUMUNDA BABALIK İZNİ HAKLARI

Ebeveynlik hakkı sadece biyolojik doğumla sınırlı değildir; evlat edinme durumunda da babalara izin hakkı tanınmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında, 3 yaşından küçük bir çocuğu evlat edinen işçiye (kadın veya erkek ayırımı yapılmaksızın) 3 gün ücretli mazeret izni verilir. Eğer evlat edinilen çocuk 3 yaşından küçükse, eşlerden birine veya evlat edinene ayrıca 8 haftalık analık hali izni de kullandırılabilir.

Kamu çalışanları (memurlar) için ise 657 sayılı Kanun uyarınca, 3 yaşını doldurmamış bir çocuğun eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinilmesi halinde, memura 8 hafta süreyle mazeret izni verilir. Evlat edinme izninin amacı, çocuğun yeni ailesine uyum sürecini desteklemek ve babanın bu süreçte aktif rol almasını sağlamaktır. Bu izinler de tamamen ücretlidir ve çalışanın özlük haklarını etkilemez.

İŞVEREN BABALIK İZNİ VERMEZSE NE YAPILMALIDIR?

Babalık izni, kanunla tanınmış bir haktır ve işverenin bu konuda takdir yetkisi yoktur. İşçi, babalık izni kullanmak istediğini beyan ettiği ve doğumu belgelediği takdirde işveren bu izni vermek zorundadır. Eğer işveren babalık iznini kullandırmazsa veya izin günlerine ilişkin maaş kesintisi yaparsa, bu durum işçi açısından “haklı nedenle fesih” sebebi oluşturur.

Bu durumda işçi, iş sözleşmesini tek taraflı olarak feshederek kıdem tazminatını ve diğer tüm işçilik alacaklarını (yıllık izin ücreti, fazla mesai vb.) talep etme hakkına sahip olur. Sadece ihbar tazminatı alması mümkün olmaz. Ayrıca, hakkı gasp edilen işçi Alo 170 hattı üzerinden şikayette bulunabilir veya iş müfettişlerine durumu bildirebilir. Kamu kurumlarında ise iznin kullandırılmaması, ilgili amirin disiplin cezası almasına neden olabilecek bir görev ihmali olarak değerlendirilebilir.

YARGITAY VE ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI IŞIĞINDA BABALIK İZNİ

Babalık izni ile ilgili yargıya taşınan uyuşmazlıklarda yüksek mahkemeler çalışan haklarını koruyan emsal kararlar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi (AYM) – (2021/23590): Bu dosyada, bir öğretmen ve müdür vekili olan başvurucu, babalık izni kullandığı dönemde okulda olmadığı halde defterleri doldurduğu gerekçesiyle “resmî belgede sahtecilik” suçundan cezalandırılmıştır. Ancak başvurucu, bu işlemi sehven yaptığını ve durumu fark edince düzelttiğini savunmuştur. AYM, başvurucunun bu esaslı savunmalarının mahkemelerce yeterince karşılanmadığına, “gerekçeli karar hakkının” ihlal edildiğine ve yeniden yargılama yapılmasına karar vermiştir. Bu karar, babalık izni sürecinde yapılan idari işlemlerin ve hataların ceza hukuku boyutunda nasıl titizlikle incelenmesi gerektiğini göstermektedir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Kararı (2024/3413): Yargıtay, bu kararında doğum/babalık izni dönüşünde işçinin uzmanlık alanı dışındaki bir pozisyona verilmesini “ayrımcılık” olarak nitelendirmiştir. Karara konu olayda, izin dönüşü görevi değiştirilen işçinin bu durumu kabul etmemesi haklı fesih sebebi sayılmış ve ayrımcılık tazminatına hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Yargıtay, işverenin eşit davranma borcuna aykırı hareket ettiğini ve doğum/babalık gibi mazeretlerin işçinin aleyhine bir “cezalandırma” aracına dönüştürülemeyeceğini vurgulamıştır.

BABALIK İZNİ BELGELENDİRİLMELİ MİDİR?

Babalık izninden yararlanırken doğum olayının resmen kanıtlanması faydalıdır. İşveren veya kamu idaresi, çalışandan şu belgeleri talep edebilir:

1. Doğum Raporu: Hastaneden alınan ve doğumun gerçekleştiğini gösteren resmi yazı.
2. Doğum Belgesi veya Kimlik Belgesi: Yeni doğan çocuğun kimlik bilgilerini içeren belge.
3. Nüfus Kayıt Örneği: Aile bağını ve doğumu teyit eden resmi evrak.

Bu belgelerin sunulmaması durumunda işveren izin talebini reddetme veya izni “ücretsiz izin” olarak değerlendirme hakkına sahip olmayacaktır. Belgelendirme, hakkın kötüye kullanılmasını önlemek ve yasal süreci işletmek için gereklidir.

2026 YILINDA BABALIK İZNİ KAÇ GÜN OLACAK?

2026 yılında babalık izni kaç gün olacak sorusu, Türkiye’deki iş hukuku reformları ve uluslararası standartlara uyum çabaları çerçevesinde değerlendirilmektedir. Mevcut yasalara göre özel sektörde 5 gün, kamu sektöründe 10 gün olan sürelerin, Avrupa Birliği direktiflerine (özellikle 2019/1158 sayılı direktif) uyum çerçevesinde artırılması gündemdedir.

Örneğin İspanya gibi ülkelerde babalık izni 16 haftaya kadar çıkarılmıştır. Türkiye’de de 11. Kalkınma Planı ve benzeri stratejik belgelerde çalışma ve aile hayatının uyumlaştırılması hedefi yer almaktadır. Henüz yasalaşmış bir süre artışı olmasa da, 2026 yılına kadar babalık izninin en az 10 iş günü olacak şekilde eşitlenmesi veya daha uzun süreli “ebeveyn izni” modellerine geçilmesi yönünde güçlü bir beklenti ve akademik destek bulunmaktadır.

---

---

SIKÇA SORULAN SORULAR

Memurun babalık izni kaç gün?

657 sayılı Kanuna tabi memurlar için babalık izni süresi 10 gündür. İzin, memurun isteği üzerine ve eşinin doğumuyla birlikte kullandırılır.

Özel sektörde babalık izni kaç gün?

4857 sayılı İş Kanunu’na tabi çalışan erkek işçiler için babalık izni süresi 5 gündür. Bu izin tamamen ücretlidir.

Babalık izni 5 iş günü mü 5 gün mü?

Babalık izni “takvim günü” üzerinden hesaplanır. Dolayısıyla 5 iş günü değil, toplam 5 takvim günüdür; hafta sonları bu süreden düşülmez.

Babalık iznine cumartesi ve pazar dahil mi?

Evet, babalık izni takvim günü esasına göre hesaplandığı için cumartesi ve pazar günleri de izin süresine dahildir.

Babalık izni maaştan kesilir mi?

Hayır, babalık izni ücretli bir mazeret iznidir. İzin süresince çalışanların maaşları ve sosyal hakları kesintisiz ödenir.

Babalık izni ne zaman başlar?

Babalık izni, çocuğun doğduğu tarihten (doğumun gerçekleştiği günden) itibaren başlar. Doğumdan önce kullanılması mümkün değildir.

Babalık izni resmi tatile denk gelirse ne olur?

Resmi tatiller ve bayramlar babalık izni süresini uzatmaz. Tatil günleri, 5 veya 10 günlük toplam izin süresinin bir parçası olarak kabul edilir.

Babalık izni yıllık izinden düşülür mü?

Hayır, babalık izni bir mazeret iznidir ve yıllık ücretli izin hakkından bağımsızdır. Yıllık izinden mahsup edilemez.

Babalık izni parça parça kullanılabilir mi?

Babalık izni kural olarak doğumdan sonra tek seferde ve kesintisiz olarak kullanılmalıdır. Parça parça kullanılmasına yönelik yasal bir zorunluluk veya düzenleme yoktur.

Babalık izni için nereye başvuru yapılır?

Özel sektör çalışanları işverenlerine veya insan kaynakları birimine, memurlar ise bağlı oldukları amire veya kurumun personel dairesine dilekçe ile başvurmalıdır.

Evlat edinen babalar kaç gün izin kullanabilir?

İş Kanunu’na tabi işçiler 3 gün mazeret izni kullanırken, memurlar 8 hafta süreyle mazeret izni kullanma hakkına sahiptir. Çocuk 3 yaşından küçük olmalıdır.

İşveren babalık izni vermezse işçi istifa edebilir mi?

Evet, işverenin yasal babalık iznini kullandırmaması işçi için “haklı nedenle fesih” sebebidir. İşçi bu nedenle ayrılırsa kıdem tazminatına hak kazanır.